Kazakistan cumhurbaşkanı reformlar, ekonomi ve Çin ile ilişkiler hakkında konuşuyor

Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, 2023 yılının Kazakistan için önemli olaylarla dolu olduğunu söyledi. Ülke, Anayasa Mahkemesi’nin kurulması, her düzeydeki yerel meclis seçimlerinin yeni kurallara göre yapılması ve ilk kez belediye başkanlarının seçilmesi de dahil olmak üzere büyük siyasi reformları tamamladı bölgesel öneme sahip ilçeler ve şehirler.

Tokayev, Kazakistan’ın ekonomiyi çeşitlendirip tekelleştirmeden, altyapıyı güncelleyerek, ticareti destekleyerek ve yatırım çekerek adil ve rekabetçi bir ekonomik sistem kurmaya başladığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Tokayev, ülke ekonomisinin büyüklüğünü 2029 yılına kadar ikiye katlayarak 450 milyar dolara çıkarma hedefinin “tamamen ulaşılabilir” olduğunu söyledi. Uluslararası Para Fonu analistlerine göre, 2023 yılı sonuna kadar Kazakistan’da cari fiyatlarla GSYİH hacminin 259 milyar doların üzerinde olması gerekiyor; bu da 2022 yılına göre %15 daha fazla. Bu, Orta Asya’daki en önemli nominal büyüme. Tokayev şunları söyledi: Kişi başına düşen GSYİH’de de olumlu dinamikler görülüyor, 2023 için tahmin rakamı neredeyse 13 bin dolar, yıllık büyümenin ise 1,6 bin dolar olacağı tahmin ediliyor. IMF tahminine göre 2028 yılına kadar bu rakam üçte bir oranında artarak 16,8 bin dolara çıkacak.

Cumhurbaşkanı, Kazakistan’ın yapıcı ve dengeli bir dış politika sürdüreceğini belirterek, 2024 yılında ülkenin birçok yetkili uluslararası kuruluşa başkanlık edeceğini söyledi: Şanghay İşbirliği Örgütü, Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü, Asya’da Etkileşim ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı, Türk Devletleri Teşkilatı, Uluslararası Aral Gölünü Kurtarma Fonu ve İslam Gıda Güvenliği Örgütü.

Hükümetin Kazakistan’da nükleer santral inşaatı planlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tokayev, nükleer santral inşası konusunun ulusal referanduma sunulmasını önerdiğini söyledi. “Vatandaşlar, iradelerini özgürce ifade ederken dengeli, düşünceli bir karar verebilmek için uzmanların lehte ve aleyhte tüm argümanlarını dikkate almalı ve tartışmalıdır. Tokayev, “Bu halkın kararı olacak” dedi.

Çin ile ilişkiler sorulduğunda Cumhurbaşkanı, bugün Kazakistan-Çin ilişkilerinin dostluk, iyi komşuluk ve ebedi stratejik ortaklık ruhuyla geliştiğini söyledi.

Tokayev, Kazakistan’ın Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ni sıkı bir şekilde desteklediğini belirterek, ikili ticaretin Ocak-Ekim 2023 arasında 24,3 milyar dolara ulaşan rekor düzeyde bir büyüme kaydettiğini vurguladı. Çin aynı zamanda Kazakistan ekonomisindeki en büyük yatırımcılardan biri ve Çin yatırımları şu ana kadar 24 milyar dolara ulaştı.

Tokayev, Çin ile ortak sınırın ve Kazakistan’ın Doğu ile Batı arasındaki elverişli coğrafi konumunun, Çin mallarının çeşitli yönlere geçişi için geniş fırsatlar açtığını belirterek, Çin konusunda geçmiş günlerin fikirlerine dayanarak “dışarıdan gelen korkulara izin vermemeliyiz” dedi. Artık Çin, yüksek teknoloji alanı da dahil olmak üzere oldukça gelişmiş bir devlettir. Bu nedenle Kazakistan’ın doğu komşumuzla işbirliği yapması, bu dostane ilişkilerin ve karşılıklı güvenin tüm avantajlarını etkin bir şekilde kullanması son derece önemlidir” dedi.

Kaynak Resim: https://www.akorda.kz/kz

ASTANA’DAN WASHİNGTON’A YAPTIRIM UYARISI…

“İLİŞKİLER BUZ GİBİ SOĞUR!”

ABD ve AB’nin Rusya-Ukrayna çatışmalarını bahane ederek Orta Asya ülkelerine yönelik yaptırımları genişletme hedefi sürüyor. Kırgızistan’ın ardından Kazakistan’ı da yaptırım listesine almayı hedefleyen Batı’ya Astana’dan uyarı niteliğinde cevap geldi. Kazak resmi kaynaklarından yapılan açıklamada, “Astana ile Washington arasındaki ilişkiler, en hafif tabirle soğuyabilir” vurgusu yapıldı.

Rusya-Ukrayna arasında devam silahlı çatışmaları bahane eden ABD ve AB, başta Rusya olmak üzere yükselen Asya’ya karşı yaptırım kartını kullanmaya devam ediyor. Rusya’ya yönelik her alanda ambargo uygulayan ABD, Asya ülkelerini de buna uymaya zorluyor. Son olarak Kırgızistan merkezli şirketlere yaptırım uygulama kararı almıştı.

TARAFSIZLIĞIMIZ DEVAM ETMEKTEDİR

ABD’nin Kazakistan dahil olmak üzere bölgede yaptırımlarını genişletme çabasına ise Astana’dan tepki geldi. Kazak resmî kaynakları tarafından yapılan açıklamada, Astana’nın Rusya-Ukrayna ihtilafında tarafsız kalmaya devam edildiği belirtilerek, “Kazakistan olarak bu sorunun müzakereler ve diplomasi yoluyla hızlı bir şekilde çözülmesinden yanadır. Kazakistan, silahlı çatışmayı durdurmanın, insani sorunları çözmenin ve uluslararası ilişkilerdeki gerilimi azaltmanın yollarını bulmak için barışı koruma çabalarına mümkün olan her şekilde katkıda bulunuyor.” denildi.

YAPTIRIMLAR TERS TEPEBİLİR

Ülkelerine uygulanan yaptırımların Batı’ya fayda sağlamayacağını ifade eden resmî kaynaklar, yaptırımların genişletilmesi konusunda ABD ve AB’ye şu uyarılarda bulundu: “Bu durumda büyük ihtimalle Astana ile Washington arasındaki ilişkiler, en hafif tabirle soğuyabilir. Yaptırımların Kazakistan liderliğini Pekin ve Moskova’dan ek ticaret, yatırım ve destek aramaya sevk etmesi muhtemeldir. Bu, AB ve ABD için en kötü senaryo meydana gelecektir; yani yaptırımların elde etmeye çalıştığı şeyin tam tersi olacaktır.”